Hipnoterapia, hipnoza na traumę
Warszawa
Ważna informacja na wstępie
Hipnoterapia i hipnoza na traumę jest metodą wspierającą, nie terapią pierwszego wyboru w leczeniu traumy. Rekomendowanymi metodami leczenia PTSD i skutków traumy pozostają terapie ukierunkowane na traumę. To terapia poznawczo-behawioralna skoncentrowana na traumie oraz EMDR, prowadzone przez wykwalifikowanego specjalistę. Hipnoterapia może być wartościową metodą uzupełniającą, szczególnie w pracy z konsekwencjami traumy przetworzonej już na poziomie klinicznym.
Jeśli trauma jest świeża (wydarzyła się w ostatnich tygodniach), towarzyszą jej silne objawy dysocjacyjne (poczucie „bycia obok siebie”, luki w pamięci, poczucie nierealności) lub wciąż znajdujesz się w sytuacji zagrożenia — hipnoterapia nie jest właściwym pierwszym krokiem. W takich sytuacjach: 116 123 (Kryzysowy Telefon Zaufania dla Dorosłych) • 800 120 002 (Niebieska Linia — pomoc w sytuacji przemocy domowej, całodobowo, bezpłatnie) • 112 (numer alarmowy)
Wydarzenie minęło — czasem dawno temu — ale coś w Tobie wciąż na nie reaguje. Nagły dźwięk, zapach, sytuacja pozornie niezwiązana z tamtym momentem, a mimo to ciało napina się, jakby zagrożenie było tu i teraz. Albo inaczej: nie pamiętasz dokładnie, co się stało, ale wiesz, że od tamtego czasu jesteś inną osobą — bardziej czujną, bardziej zamkniętą, mniej ufającą sobie i innym.
Hipnoza na traumę metodą RTT® pracuje z tym, co dzieje się „pod spodem” — z przekonaniami i emocjonalnymi wzorcami, które ukształtowały się w reakcji na trudne doświadczenie i które dziś, często poza świadomą kontrolą, wpływają na Twoje myśli, relacje i poczucie bezpieczeństwa. Sesje prowadzę w gabinecie w Warszawie oraz online — dla osób z całej Polski.
Czym jest trauma i jak się objawia
Trauma powstaje w reakcji na wydarzenie lub długotrwałą sytuację, które przekroczyły zdolność psychiki do poradzenia sobie z nimi w danym momencie. Źródłem traumy może być pojedyncze, gwałtowne wydarzenie — wypadek, przemoc fizyczna lub seksualna, utrata bliskiej osoby, zagrożenie życia. Równie często jest nim długotrwała, powtarzająca się sytuacja. To na przykład dorastanie w domu pełnym napięcia i krytyki, emocjonalne zaniedbanie, toksyczna relacja.
Do najczęstszych objawów będących skutkiem traumy należą:
- natrętne, powracające wspomnienia trudnego wydarzenia — czasem w formie obrazów, czasem jako nagłe, trudne do wytłumaczenia emocje,
- nadmierna czujność i drażliwość — ciało w stałej gotowości na zagrożenie,
- unikanie sytuacji, miejsc lub tematów kojarzących się z traumą,
- problemy ze snem, w tym koszmary senne,
- trudności z koncentracją,
- apatia lub, przeciwnie, nadpobudliwość,
- izolacja społeczna i trudność w budowaniu bliskości,
- niskie poczucie własnej wartości, poczucie winy i wstydu — szczególnie częste po traumach relacyjnych i traumach z dzieciństwa,
- objawy dysocjacyjne — poczucie „bycia obok siebie”, oderwania od własnych emocji lub ciała.
Trauma nie zawsze wiąże się z jednym, dramatycznym wydarzeniem, które łatwo wskazać. Bardzo często to skumulowany efekt wielu mniejszych doświadczeń — zwłaszcza z dzieciństwa — które osobno mogłyby wydawać się „niewystarczająco poważne”, a które razem ukształtowały głęboko zakorzenione przekonania: „muszę być idealna, żeby być bezpieczna”, „nie mogę pokazywać potrzeb”, „nie jestem wystarczający”.
Jak hipnoza pomaga w pracy ze skutkami traumy? Mechanizm
Kluczowe dla zrozumienia pracy z traumą jest jedno rozróżnienie. To nie samo wydarzenie z przeszłości wpływa dziś na Twoje życie, lecz znaczenie, jakie podświadomość mu nadała. Dwie osoby mogą doświadczyć bardzo podobnego wydarzenia i wyjść z niego z zupełnie różnymi przekonaniami na swój temat. Zależnie od wieku, wsparcia, jakie wtedy otrzymały, i sposobu, w jaki umysł zinterpretował sytuację. Hipnoza działa na kilku poziomach jednocześnie:
Dostęp do materiału podświadomego. W stanie hipnozy łatwiej dotrzeć do wspomnień, emocji i przekonań związanych z traumą. Często takich, do których na poziomie świadomym nie ma pełnego dostępu, bo zostały „odłożone” jako mechanizm obronny.
Bezpieczne przetworzenie doświadczenia. W metodzie RTT® (Rapid Transformational Therapy®) praca odbywa się poprzez regresję prowadzoną w kontrolowanych, bezpiecznych warunkach. Celem nie jest ponowne przeżywanie traumy, lecz spojrzenie na nią z perspektywy dorosłego, zasobnego Ja i nadanie jej nowego znaczenia.
Zmiana przekonań, nie tylko złagodzenie objawów. Terapia koncentruje się na zidentyfikowaniu ograniczających przekonań uformowanych w reakcji na traumę i zastąpieniu ich przekonaniami wspierającymi. To różni pracę z podświadomością od samego „oswajania” objawów.
Regulacja układu nerwowego. Stan hipnotyczny aktywuje przywspółczulny układ nerwowy, obniżając chroniczne pobudzenie, które podtrzymuje nadmierną czujność i napięcie typowe dla skutków traumy.
Utrwalenie zmiany. Po sesji klient otrzymuje spersonalizowane nagranie do odsłuchiwania każdego dnia — to ono wprowadza do podświadomości nowe, wspierające wzorce myślenia, czucia i działania.
Czy hipnoza na traumę jest skuteczna? Co mówią badania naukowe
Badania nad wykorzystaniem hipnozy w pracy z traumą przynoszą obiecujące wyniki, szczególnie w odniesieniu do objawów zespołu stresu pourazowego (PTSD). Baza naukowa jest jednak znacznie mniejsza niż w przypadku takich metod jak terapia poznawczo-behawioralna skoncentrowana na traumie (trauma-focused CBT) czy EMDR. Dlatego wyniki dotyczące hipnoterapii wymagają ostrożnej interpretacji.
Warto również rozróżnić traumę od PTSD. Doświadczenie traumatycznego wydarzenia nie oznacza automatycznie wystąpienia zespołu stresu pourazowego. Badania omawiane poniżej dotyczą przede wszystkim osób z objawami PTSD lub innymi utrzymującymi się objawami pourazowymi. Określenia takie jak „hipnoza na traumę” czy „hipnoterapia traumy” są powszechnie używane, ale z naukowego punktu widzenia bardziej precyzyjne jest odnoszenie wyników badań do konkretnych objawów i rozpoznań.
Co pokazuje metaanaliza badań nad hipnozą i PTSD?
Jednym z najważniejszych opracowań dotyczących tego zagadnienia jest metaanaliza Siobhan K. O’Toole, Shelby L. Solomon i Stephena A. Bergdahla opublikowana w 2016 roku w „Journal of Traumatic Stress”. Autorzy przeszukali 29 baz danych i przeanalizowali 81 publikacji dotyczących hipnoterapii oraz PTSD. Ostatecznie kryteria pozwalające na uwzględnienie w metaanalizie spełniło jednak tylko 6 badań obejmujących łącznie 391 uczestników. Metaanaliza O’Toole i wsp. dostępna w bazie PubMed wykazała, że we wszystkich sześciu uwzględnionych badaniach zastosowanie technik hipnoterapeutycznych wiązało się z korzystnym wpływem na objawy PTSD. Analizowano między innymi objawy intruzji, unikania oraz ogólne nasilenie symptomów PTSD. Łączna wielkość efektu wyniosła d Cohena = −1,18 (p < 0,001), co statystycznie odpowiada dużemu efektowi. To interesujący wynik, ale należy zwrócić uwagę na jego ograniczenia. Metaanaliza opierała się na zaledwie sześciu badaniach, a ich jakość metodologiczna była zróżnicowana. Nie jest to więc baza dowodowa porównywalna pod względem liczby i jakości badań z najlepiej przebadanymi metodami leczenia PTSD. Wyniki można zatem traktować jako obiecujący sygnał skuteczności hipnozy w redukcji objawów PTSD, ale nie jako ostateczny dowód pozwalający uznać hipnoterapię za standardowe leczenie tego zaburzenia.
Co pokazało badanie Broma i współpracowników?
Jednym z wcześniejszych badań klinicznych dotyczących psychoterapii objawów pourazowych było badanie D. Broma, R.J. Klebera i P.B. Defaresa opublikowane w 1989 roku w „Journal of Consulting and Clinical Psychology”. W badaniu uczestniczyło 112 osób, które doświadczały zaburzeń związanych z wcześniejszymi wydarzeniami traumatycznymi. Uczestników przydzielono do czterech warunków obejmujących:
hipnoterapię,
terapię psychodynamiczną,
desensytyzację ukierunkowaną na traumę,
oczekiwanie na rozpoczęcie leczenia.
Wyniki badania Broma i wsp. wykazały, że wszystkie trzy aktywne formy terapii przynosiły poprawę w zakresie objawów związanych z traumą w porównaniu z grupą oczekującą na leczenie. Badanie to nie dowodzi, że hipnoterapia jest skuteczniejsza od innych form psychoterapii. Stanowi jednak jeden z wcześniejszych kontrolowanych eksperymentów wskazujących, że wykorzystanie hipnozy może mieć zastosowanie w pracy z objawami pourazowymi.
Hipnoterapia traumy a leczenie farmakologiczne PTSD
Interesujących, choć wymagających ostrożnej interpretacji wyników dostarcza również badanie C.B.J. Lesmany, L.K. Suryani i N. Tiliopoulosa z 2022 roku. Badacze porównali metodę określaną jako Spiritual-Hypnosis Assisted Therapy (SHAT) z leczeniem fluoksetyną u osób z PTSD związanym z traumatycznymi doświadczeniami z dzieciństwa. SHAT nie jest jednak klasyczną hipnoterapią. Jest to opracowana na Bali, kulturowo uwarunkowana metoda łącząca elementy hipnozy z innymi oddziaływaniami psychologicznymi i duchowymi. Co równie istotne, badanie Lesmany i współpracowników było niewielkie — obejmowało łącznie 29 osób. W grupie SHAT uczestniczyło 15 osób, natomiast 14 otrzymywało fluoksetynę. W badaniu grupa korzystająca z SHAT uzyskała większą redukcję objawów PTSD niż grupa leczona fluoksetyną. W przypadku poziomu kortyzolu obie interwencje przyniosły zbliżone rezultaty. Wynik ten jest interesujący, ale ze względu na niewielką liczbę uczestników oraz specyficzny charakter zastosowanej terapii nie oznacza, że można uznać hipnoterapię za skuteczniejszą od farmakoterapii w leczeniu PTSD. Do wyciągnięcia takiego wniosku potrzebne byłyby znacznie większe, niezależne badania kliniczne.
Czy hipnoza na traumę jest obecnie zalecaną metodą leczenia PTSD?
Aktualne wytyczne kliniczne nie traktują hipnozy jako jednej z podstawowych metod leczenia PTSD. Brytyjski National Institute for Health and Care Excellence (NICE) zaleca u dorosłych z PTSD przede wszystkim indywidualną terapię poznawczo-behawioralną skoncentrowaną na traumie (trauma-focused CBT). Do tej grupy należą m.in. cognitive processing therapy, cognitive therapy for PTSD, narrative exposure therapy oraz prolonged exposure therapy. W określonych sytuacjach zalecany jest również EMDR.
Podobne podejście prezentują amerykańskie wytyczne VA/DoD dotyczące PTSD i ostrego zaburzenia stresowego. W odniesieniu do hipnozy i autohipnozy wytyczne VA/DoD z 2023 roku stwierdzają, że obecnie nie ma wystarczających dowodów naukowych, aby rekomendować ich stosowanie lub niestosowanie w leczeniu PTSD.
To ważne rozróżnienie. Nie oznacza ono, że wykazano nieskuteczność hipnozy. Oznacza natomiast, że dostępnych badań jest obecnie za mało lub ich jakość nie jest wystarczająca, aby na ich podstawie stworzyć jednoznaczne zalecenia kliniczne.
Jakie są ograniczenia badań nad hipnoterapią traumy?
Najważniejszym ograniczeniem jest stosunkowo niewielka liczba wysokiej jakości badań klinicznych.
Metaanaliza O’Toole i wsp. wykazała duży efekt, ale obejmowała tylko sześć badań. Poszczególne publikacje różnią się również zastosowanymi technikami hipnotycznymi, charakterem traumatycznych doświadczeń uczestników, nasileniem PTSD oraz sposobem oceny rezultatów.
Część badań jest ponadto stosunkowo stara, a niektóre nowsze eksperymenty — jak badanie SHAT — obejmują bardzo małe grupy i dotyczą specyficznych protokołów terapeutycznych.
Z tego powodu nie należy przenosić wyników pojedynczego badania na wszystkie osoby, które doświadczyły traumy.
Szczególnej ostrożności wymaga również praca z osobami doświadczającymi nasilonych objawów PTSD, dysocjacji, złożonych konsekwencji wielokrotnej traumy lub innych poważnych problemów psychicznych. W takich sytuacjach kluczowe znaczenie ma właściwa diagnostyka i dobór postępowania odpowiedniego do stanu konkretnej osoby.
Co z badań wynika dla osoby rozważającej hipnoterapię traumy?
Dostępne badania dostarczają obiecujących danych wskazujących, że techniki hipnoterapeutyczne mogą pomagać w redukcji niektórych objawów PTSD i innych utrzymujących się objawów pourazowych. Metaanaliza badań wykazała duży łączny efekt, ale liczba dostępnych badań pozostaje niewielka. Dlatego hipnozy na traumę nie należy przedstawiać jako zamiennika metod leczenia PTSD mających obecnie silniejszą bazę dowodową. W przypadku zdiagnozowanego PTSD aktualne wytyczne kliniczne wskazują przede wszystkim na terapie skoncentrowane na traumie, takie jak trauma-focused CBT i EMDR. W odniesieniu do hipnozy dowody naukowe są obecnie niewystarczające do sformułowania jednoznacznej rekomendacji klinicznej za lub przeciw jej stosowaniu. Nie wyklucza to możliwości wykorzystania hipnoterapii traumy jako elementu indywidualnie dobranego procesu terapeutycznego. Oznacza jednak, że decyzja o jej zastosowaniu powinna uwzględniać rodzaj i nasilenie objawów, historię osoby oraz ewentualną potrzebę diagnostyki lub leczenia prowadzonego przez odpowiednio wykwalifikowanego specjalistę. W przypadku poważnych lub nasilających się objawów pourazowych, PTSD, silnej dysocjacji, myśli samobójczych lub istotnego pogorszenia codziennego funkcjonowania hipnoterapia nie powinna zastępować konsultacji z lekarzem psychiatrą, psychologiem klinicznym lub innym specjalistą odpowiedzialnym za diagnostykę i leczenie zaburzeń psychicznych.
Źródła naukowe i wytyczne kliniczne
- O’Toole S.K., Solomon S.L., Bergdahl S.A. (2016), A Meta-Analysis of Hypnotherapeutic Techniques in the Treatment of PTSD Symptoms, Journal of Traumatic Stress, 29(1), 97–100. DOI: 10.1002/jts.22077. Publikacja w PubMed.
- Brom D., Kleber R.J., Defares P.B. (1989), Brief Psychotherapy for Posttraumatic Stress Disorders, Journal of Consulting and Clinical Psychology, 57(5), 607–612. DOI: 10.1037/0022-006X.57.5.607. Publikacja w PubMed.
- Lesmana C.B.J., Suryani L.K., Tiliopoulos N. (2022), The biobehavioural effectiveness of spiritual-hypnosis-assisted therapy in PTSD with childhood trauma, Egyptian Journal of Neurology, Psychiatry and Neurosurgery, 58, 42. DOI: 10.1186/s41983-022-00475-9. Publikacja.
- National Institute for Health and Care Excellence (NICE), Post-traumatic stress disorder – NG116. Wytyczne dotyczące leczenia PTSD.
- U.S. Department of Veterans Affairs / Department of Defense (2023), VA/DoD Clinical Practice Guideline for Management of Posttraumatic Stress Disorder and Acute Stress Disorder. Wytyczne kliniczne VA/DoD.
Dla kogo jest hipnoterapia na traumę?
Hipnoza na skutki traumy może być pomocna, jeśli:
- doświadczyłaś/eś trudnego wydarzenia lub okresu w przeszłości, którego skutki wciąż odczuwasz dziś,
- zauważasz, że reagujesz nieproporcjonalnie silnie na sytuacje przypominające tamto doświadczenie,
- masz trudność z zaufaniem, bliskością lub poczuciem bezpieczeństwa w relacjach,
- Twoja trauma pochodzi z dzieciństwa i ukształtowała przekonania, które dziś Cię ograniczają,
- byłaś/eś już w procesie terapeutycznym (np. terapii ukierunkowanej na traumę) i chcesz uzupełnić go pracą na poziomie podświadomym,
- czujesz, że „wiesz” intelektualnie, że przeszłość minęła, ale ciało i emocje wciąż reagują tak, jakby trwała.
Kiedy hipnoterapia nie jest właściwym pierwszym krokiem: przy świeżej traumie (ostatnie tygodnie/miesiące), przy silnych objawach dysocjacyjnych, przy współwystępujących zaburzeniach psychotycznych, a także zawsze wtedy, gdy wciąż znajdujesz się w sytuacji zagrożenia (np. trwająca przemoc domowa) — w takiej sytuacji pierwszym krokiem musi być bezpieczeństwo, nie terapia. Zobacz numery pomocowe na górze tej strony.
Jak wygląda sesja hipnoterapii traumy?
1. Bezpłatna konsultacja
Pierwsze spotkanie jest bezpłatne i niezobowiązujące. Rozmawiamy o Twojej historii, objawach i o tym, czy hipnoterapia jest w Twoim przypadku odpowiednią formą wsparcia — a jeśli potrzebujesz w pierwszej kolejności innej formy pomocy, powiem o tym wprost. Ustalamy plan i przewidywaną liczbę sesji.
2. Wprowadzenie w stan hipnozy
Sesja rozpoczyna się od wprowadzenia w stan głębokiego rozluźnienia, w bezpiecznym, kontrolowanym otoczeniu. Przez cały czas zachowujesz świadomość, kontrolę i pamięć przebiegu spotkania.
3. Regresja — dotarcie do źródła
Wracamy do doświadczeń, w których ukształtowały się przekonania i emocje związane z traumą. Praca prowadzona jest w tempie dopasowanym do Ciebie, z poszanowaniem Twoich granic.
4. Przeformułowanie przekonań
Identyfikujemy ograniczające przekonania powstałe w reakcji na traumę i pracujemy nad zastąpieniem ich przekonaniami wspierającymi.
5. Spersonalizowane nagranie
Po sesji otrzymujesz nagranie do codziennego odsłuchiwania — to ono wprowadza do podświadomości nowe wzorce myślenia, czucia i działania w miejsce tych związanych z traumą.
W czym jeszcze mogę Ci pomóc?
Hipnoza na bezsenność
Zgłoś się, jeśli Twoim problemem jest permanentna i uciążliwa bezsenność wysysająca z Ciebie życiową energię
Hipnoza na
depresję
Zgłoś się, jeśli odczuwasz silne i permanentne efekty depresji utrudniającej Ci życie
Hipnoza na
stres
Zgłoś się, jeśli odczuwasz silny stres, który pozbawia Cię radości i spokoju ducha
Hipnoza na
nerwicę
Zgłoś się, jeśli masz objawy nerwicy utrudniającej Ci normalne funkcjonowanie
Hipnoza na traumę online — dla osób z całej Polski
Sesje prowadzę zarówno stacjonarnie w gabinecie w Warszawie, jak i online — dla osób z całej Polski oraz mieszkających za granicą. Przebieg terapii jest identyczny niezależnie od formy: wywiad, wprowadzenie w stan hipnozy, regresja, praca z podświadomością i nagranie na zakończenie. Potrzebujesz jedynie spokojnego, prywatnego miejsca, stabilnego łącza i słuchawek.
Czy hipnoza na traumę jest bezpieczna? Przeciwwskazania
To jeden z obszarów, w których ostrożność ma szczególne znaczenie. Hipnoterapia, prowadzona przez doświadczonego specjalistę i z zachowaniem zasad pracy z traumą, jest metodą bezpieczną. Nieprawidłowo prowadzona praca z traumą — niezależnie od metody — może jednak opóźnić proces zdrowienia lub nasilić trudności emocjonalne.
Trzy zasady warte podkreślenia:
- Świeża trauma i objawy dysocjacyjne wymagają najpierw stabilizacji — najlepiej we współpracy z psychiatrą lub psychoterapeutą specjalizującym się w pracy z traumą.
- Jeśli wciąż jesteś w sytuacji zagrożenia, priorytetem jest bezpieczeństwo, nie terapia — skorzystaj z numerów podanych na górze tej strony.
- Hipnoterapia dobrze uzupełnia terapię ukierunkowaną na traumę, ale jej nie zastępuje jako metoda pierwszego wyboru.
Hipnoza na migrenę
Nie czekaj, sięgnij po pomoc!
Z opowieści moich klientów wiem, w jaki sposób migrena zabierała im radość z życia oraz wprowadzała lęk przed kolejnym atakiem.
Jestem tu po to, aby Ci pomóc. Zapisz się na bezpłatną konsultację hipnoterapii w Warszawie, aby ustalić indywidualną strategię terapii dla Ciebie.
Najczęściej zadawane pytania o hipnozę na traumę (FAQ)
Czy hipnoza wyleczy moją traumę?
Hipnoterapia nie jest metodą leczenia pierwszego wyboru w PTSD i nie zastępuje terapii ukierunkowanej na traumę (np. terapii poznawczo-behawioralnej czy EMDR) ani opieki psychiatrycznej. Badania wskazują na jej skuteczność jako metody uzupełniającej, szczególnie w pracy z przekonaniami i wzorcami emocjonalnymi powstałymi w reakcji na traumę.
Czy podczas hipnozy będę musiała/musiał ponownie przeżyć traumatyczne wydarzenie?
Praca w metodzie RTT® prowadzona jest tak, aby spojrzeć na doświadczenie z bezpiecznej perspektywy dorosłego, zasobnego Ja, a nie ponownie przeżywać je w pełnej intensywności. Sesja prowadzona jest w tempie dopasowanym do Twoich granic.
Czy mogę korzystać z hipnoterapii, będąc jednocześnie w psychoterapii?
Tak, i często jest to najlepsze podejście. Hipnoterapia dobrze uzupełnia terapię ukierunkowaną na traumę, pracując na poziomie podświadomych przekonań.
Jak długo po traumatycznym wydarzeniu można zacząć hipnoterapię?
Przy świeżej traumie (ostatnie tygodnie czy miesiące) priorytetem jest najpierw stabilizacja, najlepiej z udziałem psychiatry lub psychoterapeuty specjalizującego się w pracy z traumą. Hipnoterapia sprawdza się najlepiej wtedy, gdy ostry kryzys minął, a pracujemy z utrwalonymi już skutkami traumy.
Ile sesji potrzeba przy pracy z traumą?
Zależy od charakteru i głębokości traumy. Plan ustalany jest po bezpłatnej konsultacji, a istotnym elementem terapii jest też codzienne odsłuchiwanie spersonalizowanego nagrania po sesji.
Czy hipnoza na traumę online jest tak samo skuteczna jak w gabinecie?
Tak. Przebieg sesji jest identyczny. Ważne jest jedynie zapewnienie sobie spokojnego, prywatnego miejsca na czas sesji.
Czy każdego można zahipnotyzować?
Zdecydowana większość osób wchodzi w stan hipnotyczny wystarczający do pracy terapeutycznej. Podatność na hipnozę jest cechą indywidualną — omawiamy to podczas bezpłatnej konsultacji.
Co jeśli w trakcie sesji poczuję się przytłoczona/y emocjami?
To naturalna część pracy z trudnym materiałem, a sesja prowadzona jest w sposób uważny i dostosowany do Twoich możliwości. Jeśli w trakcie procesu okaże się, że potrzebujesz dodatkowego wsparcia specjalistycznego, powiem o tym wprost i pomogę skierować Cię we właściwe miejsce.